مقالات

اسلاکتیویسم یا مبارزه زیر لحاف واقعیت شبکه‌های اجتماعی

Slacktivism(اسلاکتیویسم) واژه ترکیبی، مشتق از دو کلمه‌ی Slacker (آدم سست و بی‌حال) و Activism (کنشگری) است. برگردان فارسی این واژه مبارزه از زیر لحاف تعبیر می‌شود و به فعالیت‌های اجتماعی گفته می‌شود که به فرد احساس رضایت انجام عملی مثبت می دهد، در حالی که  درواقع، این فعالیت ها تاثیر واقعی ندارد یا تاثیر بسیار اندکی دارد.


فرد کلارک و دوایت اوزارد، اولین کسانی بودند که در سال ۱۹۹۵ دو واژه‌ی (slacker) به معنی فرد تنبل و سست و بی‌حال و Activism به معنی فعالیت را با هم تلفیق کرده و اسلاکتیویسم را در وصف جوانانی به‌کار بردند که می‌خواستند با اقدامات کوچکی مثل کاشت یک درخت به تخریب محیط زیست اعتراض کنند.

سازمان ملل متحد مبارزه زیر لحاف(Slacktivism) رو به این معنا تعریف کرده است که مردم با ” انجام اقدامات ساده” از یک هدف عمدتا اجتماعی یا سیاسی حمایت می‌کنند اما در واقع به طور مستقیم درگیرو دار آن نیستند و حاضر به قبول تبعات آن نخواهند بود. پیدایش Slacktivism را می‌توان از بدو تولد شبکه‌های اجتماعی دانست که اغلب با تبلیغات ویروسی مترادف و هم معنیست. از آن‌جایی که این اقدام کم هزینه،کم خطر و اغلب بدون نیاز به تحرک خاصی است، تمایل مردم برای همراهی و مشارکت در این نوع اقدامات بسیار زیاد است.

اسلاکتیویسم

اسلاکتیویسم به طور معمول اقداماتی معطوف به شبکه اجتماعی است؛ اقداماتی همچون: نشرسخنان امیدبخش برای بازگردان امید پس از یک فاجعه ملی (مانند جملاتی که در حوادثی همچون حمله تروریستی به مجلس،زلزله،سیل و … در فضای مجازی) و یا لایک کردن محتوای مربوط به فعالیت های خیریه؛اما لازم است بدانید اسلاکتیویسم می‌تواند شامل اقدامات غیر دیجیتالی مانند چسباندن روبان به لباس برای آگاهی بخشی نسبت به یک موضوع نیز باشد که منجر به تعامل بیشتر افراد برای شناخت چالش ها و معضلات اجتماعی شود .

اسلاکتیویسم چگونه به تغییر جهان کمک می‌کند؟

هرچند که اسلاکتیویسم شهرت بدی دارد ، اما در واقع می تواند ارزشمند باشد.
بدیهی ترین تاثیر مثبت پویش ها این است که موجب اطلاع رسانی عمومی شده و به فراخور موضوع می‌توانند افرادی را جذب نموده و برایشان دغدغه فکری ایجاد کنند. در واقع جامعه ای با هدف مشترک را کنار هم قرار می دهند.

یکی از مثال‌های بارز اسلاکتیویسم «چالش سطل آب یخ» است که مردم به خاطر اینکه حس می‌کنند بخشی از یک اتفاق مهم جهانی هستند به آن می پیوستند. در مدت زمان این چالش، شبکه های‌ اجتماعی پر بود از اشتراگ گذاری و دعوت دوستان و آشنایان به این چالش که در نهایت منجر به سرمایه گذاری میلیون ها دلار برای تحقیقات بیماری ASL شد. شاید تعداد افرادی که در چالش «سطل آب یخ» شرکت کردند بسیار بیشتر از کمک‌های مالی بود، اما این اسلاکتیویسم موجب آگاهی و آشنایی تمام مردم دنیا نسبت به بیماری ASL گردید و به واسطه مشارکت
مردمی بالا در این کمپین، بودجه مسئولیت پذیری برندهای تجاری معطوف به سرمایه گذاری بر تحقیقات این بیماری شد.

همچنین تحقیقات نشان داده است که اگر مردم در یک جریان و موج اینترنتی اسلاکتیویسم شرکت کنند؛ در نهایت مشارکت حقیقی و تاثیرگذار آنها نیز بیشتر خواهد شد.

اسلاکتیویسم و توهم تغییر جهان

به دلیل آن‌که پس از اسلاکتویسیم رضایت بسیاری از خود در افراد شکل می‌گیرد موجب می شود حس کنند تا همین مرحله کار بزرگی انجام داده اند و دیگر مسئولیتی روی دوش آنان نیست. در این حالت کمپین‌ها وکنش‌های اجتماعی از رسیدن به اهداف اصلی و حداکثری خود بازمی ماند. اسلاکتیویسم در واقع ممکن است به میل فرد به تغییر و اصلاح ،کمک مالی و یا داوطلب شدن برای یک سازمان خیریه و فعالیت اجتماعی صدمه بزند.که در نهایت کاهش مشارکت اجتماعی را رقم می‌زند.

طبق مطالعه ای که محققان دانشگاه ایالتی میشیگان انجام داده اند ، اگرچه اسلاکتیویسم الهام بخش و آغاز کننده اقدامات اجتماعی است اما معمولاً فقط به راه حل های کم هزینه و کم خطر همچون امضای طومار آنلاین محدود می‌شود وهیچ آورده مادی و حقیقی ندارد
به گونه‌ای که سازمان یونیسف سوئد کمپینی برای مبارزه با آن به راه انداخته است که در آن حقیقت ماجرا را به خوبی بیان می‌کند:‌ «ما را بر روی فیس‌بوک لایک کنید، و ما صفر بچه را بر علیه فلج اطفال واکسن خواهیم کرد.».چون تنها بازنشر یک پدیده و پویش اجتماعی کافی نیست و همه آن‌ها نیاز به حمایت در دنیای واقعی دارند.

استفاده از موضوعات اجتماعی برای اهداف اقتصادی،برندینگ شخصی(افزایش مخاطب در شبکه های اجتماعی)،کلاهبرداری مالی در قالب جمع آوری donation،سواستفاده سیاسی و…ازدیگر تهدیدات این پدیده اجتماعی است.

در نهایت می‌توان گفت که اسلاکتیویسم به جهت داشتن تهدید ئ فرصت خود یک شمشیر دولبه است؛هدف،منبع انتشار،میزان آگاهی و توسعه فرهنگی و اجتماعی یک جامعه نقش بسیار تعیین‌کننده‌ای در ماهیت اسلاکتیویسم دارد.

مرتبط با:سواد رسانه چیست؟

برچسب ها
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن